{"id":633,"date":"2024-02-07T08:35:07","date_gmt":"2024-02-07T07:35:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.karkonosze.com\/?p=633"},"modified":"2024-02-08T20:16:36","modified_gmt":"2024-02-08T19:16:36","slug":"karkonosze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/2024\/02\/07\/karkonosze\/","title":{"rendered":"Karkonosze"},"content":{"rendered":"\n

Karkonosze<\/p>\n\n\n\n

Karkonosze to pasmo g\u00f3rskie po\u0142o\u017cone na po\u0142udniowym zachodzie Polski, na granicy z Republik\u0105
Czesk\u0105. Od wschodu ograniczone Prze\u0142\u0119cz\u0105 Lubawsk\u0105 516 m n.p.m., od zachodu Prze\u0142\u0119cz\u0105 Szklarsk\u0105 886
m n.p.m. Stanowi\u0105 najwy\u017csze pasmo g\u00f3rskie Sudet\u00f3w. Tu te\u017c znajduje si\u0119 najwy\u017cszy z sudeckich
szczyt\u00f3w – \u015anie\u017cka 1603 m n.p.m., kt\u00f3ra jest te\u017c najwy\u017cszym szczytem Karkonoszy i Czech, a tak\u017ce
wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego i \u015al\u0105ska. W przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci wy\u017csze partie g\u00f3r s\u0105 obj\u0119te ochron\u0105
w formie Karkonoskiego Parku Narodowego, kt\u00f3ry utworzono w 1959 roku. Obecnie, po poszerzeniu w
2016 roku, park obejmuje prawie 6000 ha.
Wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 Karkonoszy – do \u015anie\u017cki – zbudowana jest ze ska\u0142 metamorficznych \u2013 \u0142upk\u00f3w
\u0142yszczykowych, gnejs\u00f3w, amfibolit\u00f3w, wapieni krystalicznych, oraz ska\u0142 osadowych – zlepie\u0144c\u00f3w. Na
\u015anie\u017cce przebiega strefa kontaktowa pomi\u0119dzy \u0142upkiem \u0142yszczykowym i granitem. W wyniku kolejnego
przeobra\u017cenia powsta\u0142a bardzo odporna ska\u0142a zwana hornfelsem. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niej \u015anie\u017cka
zawdzi\u0119cza sw\u0105 wysoko\u015b\u0107 i dominant\u0119. Na zach\u00f3d od najwy\u017cszego karkonoskiego szczytu dominuje
granit, kt\u00f3ry jest ska\u0142\u0105 magmow\u0105. Z granitu zbudowane s\u0105 tak charakterystyczne dla Karkonoszy grupy
skalne jak np: S\u0142onecznik, Pielgrzymy, \u015al\u0105skie i Czeskie Kamienie, Twaro\u017cnik, czy Trzy \u015awinki. Ponadto
w Ma\u0142ym \u015anie\u017cnym kotle widoczna jest tzw. \u017by\u0142a Bazaltowa zbudowana z bazaltoid\u00f3w. Najbardziej
\u017cyzne stanowisko w parku. Nasze g\u00f3ry, pomimo stosunkowo niewielkiej wysoko\u015bci, charakteryzuj\u0105 si\u0119
bardzo ostrym klimatem i obni\u017ceniem pi\u0119ter ro\u015blinnych o kilkaset metr\u00f3w w stosunku do np. Tatr.
Mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 pi\u0119tra: regla dolnego (500-1000 m n.p.m.), regla g\u00f3rnego (1000-1250 m n.p.m.),
subalpejskie, in. kosodrzewiny, powy\u017cej g\u00f3rnej granicy lasu (1250-1450 m n.p.m.) i alpejskie (pow. 1450
m n.p.m.). Tej ostro\u015bci dodaj\u0105 tak\u017ce silne, porywiste wiatry. \u015anie\u017cka jest jednym z najbardziej wietrznych
miejsc na \u015bwiecie (np. w grudniu 2016 roku zanotowano porywy wynosz\u0105ce 205 km\/h).
Karkonosze s\u0105 g\u00f3rami wilgotnymi. Wyst\u0119puje du\u017ca ilo\u015b\u0107 dni z mg\u0142\u0105. Zim\u0105 osady mgielne tworz\u0105
powstawanie na wystaj\u0105cych powierzchniach, jak budynki, czy tyczki przy szlakach, narastaj\u0105cej warstwy
szronu przypominaj\u0105cej fantastyczne pi\u00f3ropusze.
Powierzchnie zr\u00f3wna\u0144 sprzyjaj\u0105 tworzeniu si\u0119 torfowisk wysokich, kt\u00f3re s\u0105 rezerwuarami wody.
Torfowiska tworz\u0105 si\u0119 tak\u017ce na zboczach. Ponadto wyst\u0119puj\u0105 tu jeziora polodowcowe nazywane stawami: Wielki i Ma\u0142y Staw oraz \u015anie\u017cne Stawki. Z g\u00f3r wyp\u0142ywaj\u0105 te\u017c liczne strumienie i rzeki, z kt\u00f3rych
najwi\u0119ksze to \u0141omnica, Podg\u00f3rna, Wrzos\u00f3wka i Kamienna. Ko\u0142o Szklarskiej Por\u0119by mo\u017cna zobaczy\u0107
dwa najwy\u017csze wodospady polskiej strony Karkonoszy \u2013 Wodospad Kamie\u0144czyka, kt\u00f3rego wody
sp\u0142ywaj\u0105 z wysoko\u015bci 27 m, oraz Wodospad Szklarki o wysoko\u015bci 13,3 m. Trzeci co do wysoko\u015bci
Wodospad Podg\u00f3rnej znajduje si\u0119 w Przesiece. Jego wysoko\u015b\u0107 to 10 m.
Rze\u017aba naszych g\u00f3r jest \u0142agodna. Najbardziej strome stoki i \u015bciany skalne spotkamy w kot\u0142ach
polodowcowych. Takich kot\u0142\u00f3w mamy po polskiej stronie 6: Kocio\u0142 \u0141omniczki, Kocio\u0142 Ma\u0142ego Stawu,
Kocio\u0142 Wielkiego Stawu, Czarny Kocio\u0142 Jagni\u0105tkowski oraz \u015anie\u017cne Kot\u0142y \u2013 Wielki i Ma\u0142y. Powsta\u0142 one
w wyniku dzia\u0142ania niewielkich, lokalnych lodowc\u00f3w, kt\u00f3re ostatecznie wytopi\u0142y si\u0119 przed ok. 10
tysi\u0105cami lat. W zwi\u0105zku z tym do dzisiaj pozosta\u0142y w Karkonoszach relikty glacjalne, czyli flora i fauna, kt\u00f3ra trafi\u0142a tu wraz ze zlodowaceniem. Jest to m. in. malina moroszka, gnidosz sudecki (b\u0119d\u0105cy tak\u017ce endemitem), wierzba lapo\u0144ska, torfowiec Lyndberga, wierzba zielna,turzyca patago\u0144ska, ba\u017cyna czarna i obup\u0142ciowa, rze\u017cucha rezedolistna, czy skalnica \u015bnie\u017cna. W\u015br\u00f3d zwierz\u0105t s\u0105 to chomikowaty nornik bury, wa\u017cki: \u017cagnica p\u00f3\u0142nocna i miedziopier\u015b g\u00f3rska, wyp\u0142awek alpejski. Poza reliktami spotkamy tu te\u017c karkonoskie endemity, czyli nigdzie indziej nie spotykane ro\u015bliny takie jak: dzwonek karkonoski, gnidosz sudecki, skalnica darniowa bazaltowa, biedrzeniec mniejszy skalny.
W Karkonoszach przed wiekami wydobywano z\u0142oto i poszukiwano z dobrym skutkiem minera\u0142\u00f3w. Z\u0142oto znajdowano przede wszystkim w z\u0142o\u017cach wt\u00f3rnych, tj, w osadach dna rzek. St\u0105d do dzisiaj w nazwach miejscowych zachowa\u0142y si\u0119 miejsca, w kt\u00f3rych dawniej p\u0142ukano z\u0142oto, np. cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszego Karpacza \u2013 P\u0142\u00f3czki. R\u00f3wnie\u017c nazwy rzek, takie jak Z\u0142oty Potok, \u015bwiadcz\u0105 o wyst\u0119powaniu cennego kruszcu w jego korycie. Dzisiaj najcz\u0119\u015bciej znajdowanym minera\u0142em jest kwarc tworz\u0105cy te\u017c pi\u0119kne kryszta\u0142y. Wyst\u0119puje on w kilku odmianach: przezroczystej, kt\u00f3ra nazwana jest kryszta\u0142em g\u00f3rskim, lekko przydymionej \u2013 kwarcem dymnym, ca\u0142kiem czarnej nieprzejrzystej \u2013 morionem, a fioletowa to ametyst. Kwarc jest te\u017c jednym z trzech minera\u0142\u00f3w buduj\u0105cych karkonoski granit (opr\u00f3cz skalenia i biotytu), czyli najbardziej rozpowszechnion\u0105 ska\u0142\u0119 masywu.
Przed 1945 rokiem Karkonosze nazywano G\u00f3rami Olbrzymimi \u2013 Riesengebirge. Ka\u017cdy, kto na nie
popatrzy od strony p\u00f3\u0142nocnej nie b\u0119dzie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 ta nazwa. Majestatycznie wznosz\u0105ce si\u0119 nad dnem Kotliny Jeleniog\u00f3rskiej g\u00f3rskie szczyty s\u0142usznie zas\u0142u\u017cy\u0142y na takie miano.<\/p>\n\n\n\n

Karkonosze to tak\u017ce najwy\u017csze pasmo g\u00f3rskie okalaj\u0105ce Kotlin\u0119 Jeleniog\u00f3rsk\u0105. Pomimo,i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107
miejscowo\u015bci u ich st\u00f3p nie le\u017cy geograficznie w Karkonoszach (lub te\u017c znajduje si\u0119 w nich jedynie
cz\u0119\u015bciowo), to my – ich mieszka\u0144cy \u2013 m\u00f3wimy, \u017ce mieszkamy w Karkonoszach w\u0142a\u015bnie. Dlatego:
\u0141\u0104CZ\u0104 NAS KARKONOSZE.<\/p>\n\n\n\n

Szronowe \u201epi\u00f3ra\u201d na \u015anie\u017cce autor: Anna Kurowska
\u015anie\u017cka zimow\u0105 por\u0105 autor: Anna Kurowska<\/p>\n\n\n\n

\u015anie\u017cka zim\u0105 autor: Anna Kurowska<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Karkonosze Karkonosze to pasmo g\u00f3rskie po\u0142o\u017cone na po\u0142udniowym zachodzie Polski, na granicy z Republik\u0105Czesk\u0105. Od wschodu ograniczone Prze\u0142\u0119cz\u0105 Lubawsk\u0105 516 m n.p.m., od zachodu Prze\u0142\u0119cz\u0105 Szklarsk\u0105 886m n.p.m. Stanowi\u0105 najwy\u017csze pasmo g\u00f3rskie Sudet\u00f3w. Tu te\u017c znajduje si\u0119 najwy\u017cszy z sudeckichszczyt\u00f3w – \u015anie\u017cka 1603 m n.p.m., kt\u00f3ra jest te\u017c najwy\u017cszym szczytem Karkonoszy i Czech, a tak\u017cewojew\u00f3dztwa…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-galeria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=633"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":646,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/633\/revisions\/646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karkonosze.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}